Merhaba Reader,

Bu hafta stratejik yönetim ve psikoloji arasındaki ilişkiye dair bazı örnekleri inceliyoruz. Yolsuzluk skandalı, savaş, kişilik özellikleri, güç ve liderlik hakkındaki hikayeleri merak ediyorsanız, buyrun.

Bana her zaman bu e-postaya cevap vererek ya da LinkedIn ve Twitter hesaplarımdan ulaşabilirsiniz.

Sağlıklı ve meraklı günler dilerim.

CED

Bir Skandalın Psikolojisi

2001 yılında dünyayı değiştiren iki olay yaşandı. Bunlardan birincisi 11 Eylül saldırılarıydı. İkincisi ise Enron skandalı.

Enron, bir enerji şirketinin kanundaki boşluklardan faydalanarak yaptığı yolsuzlukların, yöneticilerinin kazandığı yüz milyonlarca dolarlık bonusların, kibrin ve aç gözlülüğün, ve nihayetinde hapishanelerde biten bir trajedinin hikayesi. Enron skandalı sonrasında iş dünyasının kuralları yeniden yazıldı. Rüşvet ve yolsuzluğu önlemek için getirilen önemli kurallar neticesinde çok şey değişti. (Tamam tamam, çok şey de değişmedi).

Meraklıları için, skandal hakkında çekilen belgesel film "The Smartest Guys in the Room" güzel bir anlatım. Bence belgeselin en ilgi çeken taraflarından biriyse, aslında karakter olarak hiçbir etik dışı davranış göstermeye meyilli olmayan kişilerin nasıl olup da organizasyonel hiyerarşi içerisinde sınırı aştıklarının anlatıldığı sahneler. Yani aslında hayatında hiçbir yolsuzluğa karışmamış, trafik kurallarını bile ihlal etmemiş çalışanlar nasıl oluyor da büyük bir skandalın içerisinde yer alabiliyor?

Bu sorunun cevabının peşine düşen Yale Üniversitesi akademisyenlerinden Stanley Milgram, insanların kendi vicdani değerleriyle çelişmesine rağmen otoriteye neden itaat ettiklerini anlamaya çalışan bir deney düzenleniyor. Masum bireylere elektrik verdiğini düşünen deneklerin otoriteye uyum sağlama davranışlarını merak ediyor musunuz? Yukarıdaki kısa videoyu izlemenizi öneririm.

Milyarder Yatırımcıdan Kişilik Testi

Birkaç senedir takip ettiğim ünlü bir yatırımcı var: Ray Dalio. İtalyan asıllı Dalio 20 milyar dolarlık servete sahip, dünyanın en büyük fonlarından biri olan Bridgewater Associates'in kurucusu. Düşünce yapısını ve karar verme süreçlerini anlamaya çalışıyorum.

Ancak Dalio'yu başka yatırımcılardan farklı kılan özelliği, yöneticilerin ve şirketlerin nasıl davranması gerektiğine dair düşüncelerini kamuoyu ile paylaşması. "Principles" adlı kitabında bu konuda detaylı bir rehber sunuyor. (Ben kitabı biraz fazla didaktik ve öğretici buldum, ancak bu tarzdan hoşlananların ilgisini çekebilir).

Dalio geçtiğimiz hafta üzerinde çalıştığı bir kişilik testini ücretsiz olarak kullanıma açtı. Bu alanda çalışan ünlü biliminsanları ve araştırmacıların da katkıda bulunduğu test, şu anda sadece İngilizce. Ben denedim, şaşırtıcı düzeyde doğru analizler yapan bir test olduğunu söyleyebilirim. İlginizi çekerse 20 dakikanızı ayırarak siz de kendinizi daha iyi tanıyabilirsiniz.​

Liderliğe Dair Gerçekler

Malumunuz liderlik hakkındaki kitaplar, konuşmalar ve koçluk hizmetleri pek revaçta. Ancak görebildiğim kadarıyla liderliğin asıl olarak ne anlama geldiğini samimiyetle ortaya koyan içerik çok az. Genelde "siyaseten doğruculuk" girdabında kalıyorlar.

Geçtiğimiz hafta bu konuda biraz da risk alarak bir podcast yayını yaptım. Neyse ki geri bildirimler doğru yolda olduğumu gösterdi. işte değindiğim bazı konular:

• Neden herkes lider olamaz?
• Liderliğin güç ve ikna yöntemlerini kullanarak "rıza oluşturması" ne demektir?
• Gerçekten lider olmak istiyor muyuz? (Liderlik zor kararları verebilmektir)

Düşünenler Kulübü podcastini buraya tıklayarak takip edebilirsiniz.